ZАXIRА YERLАRINING HUQUQIY HOLАTI
Loading...
Date
Authors
Tursunov Suhrob Ro‘zimurod o‘g‘li
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Har qanday mamlakatda, uning milliy boyligi hisoblangan yer
resurslaridan foydalanishni samarali tashkil etish, birinchi galda, uni shu joyda tashkil
etilgan maxsus organlar yordamida oqilona boshqarishni talab etadi. Bu qoida
respublikamiz yer maydonlariga ham tegishli bo‘lib, ular umumxalq mulki,
mamlakatning milliy boyligidir. Rasmiy ma’lumotlarga qaraganda, 2021-yil 1-yanvar
holatiga O‘zbekiston Respublikasining umumiy yer maydoni 44896,4 ming gektarni
tashkil etib, uning 80% ga yaqini turli korxona, muassasa va tashkilotlarga, shuningdek
fuqarolarga turli huquqlar asosida foydalanishga berilgan. Shunday ekan, ushbu yer
maydonlarini bugungi bozor sharoitiga mos ravishda iqtisodiyotning turli sohalarida
samarali va unumli foydalanishni, ularni va umuman, atrof muhitni muhofaza qilishni
o‘z vaqtida davlat darajasida amalga oshirishni yo‘lga qo‘yish uchun ham respublikada
maxsus boshqaruv tizimi tashkil etilgan.
Description
Taklif va tavsiyalar. Zaxira yerlar asosan qishloq xoʼjaligi ishlab chiqarishini,
shuningdek sanoat, transport, boshqa noqishloq xoʼjalik maqsadlari, jamoa
bogʼdorchiligi va polizchiligini rivojlantirish uchun zaxira boʼlib xizmat qiladi. Shuni
aloxida taʼkidlash kerakki, zaxira yerlar keyinchalik koʼproq qishloq xoʼjaligi
extiejlariga egalik qilish, foydalanishga va ijaraga berish uchun maqsad qilib qoʼyiladi.
Doimiy egalik qilish va foydalanish uchun fuqarolar, korxonalar, muassasalar va
tashkilotlarga berilmagan hamma yerlar zaxira yerlardir. Bularga muvofiq egalik
qilish va foydalanish huquqi to‘xtatilgan yerlar ham kiradi.
Tegishli o‘zini o‘zi boshqaruv idoralari hamda hokimiyat mahalliy idoralari o‘z
vakolatlari doirasida qabul qilgan qarori bilan quyidagi hollarda barcha yer
uchastkasiga yoki uning bir qismiga egalik qilish va undan foydalanish huquqi to‘xtatib
qo‘yiladi:
1) yer uchastkasidan ixtiyoriy voz kechilganda;
2) yer uchastkasi berilgan muddat tugaganda;
3) korxona, muassasa, tashkilot, dehqon xo‘jaligining faoliyati to‘xtaganda;
4) shartnoma shartlari buzilganligi sababli yerni ijaraga berish shartnomasi bekor
qilinganda;
5) yerdan belgilanganidan boshqa maqsadlarda foydalanilganida;
6) xizmatda foydalanish uchun yer berib qo‘yishga asos bo‘lgan mehnat
munosabatlari to‘xtatilganda;
7) yer uchastkasidan oqilona foydalanilmagan taqdirda, bu narsa qishloq xo‘jaligi
maqsadlariga atalgan yerlar uchun hosildorlik darajasi normativdan (kadastr bahosiga
ko‘ra) past bo‘lishida ifodalanadi;
8) yer uchastkasidan tuproq hosildorligi pasayishiga, uning kimyoviy va
radioaktiv bulg‘anishiga, ekologiya vaziyati yomonlashuviga olib boradigan usullar
bilan foydalanilgan taqdirda;