JADAL URBANIZATSIYA SHAROITIDA EKIN MAYDONLARINI SAQLASH MUAMMOLARI: XITOY TAJRIBASI
| dc.contributor.author | Urinov Jamol Сhorshanbiyevich, | |
| dc.contributor.author | O‘rinov Anvar Zokir o‘g‘l | |
| dc.date.accessioned | 2026-10-09T07:07:41Z | |
| dc.date.available | 2026-10-09T07:07:41Z | |
| dc.date.issued | 2025-03-18 | |
| dc.description | Xitoy ekin yerlarini saqlashda uch tomonlama tizimga tayanadi: umumiy maydon bo‘yicha qizil chiziq, xaritada belgilangan doimiy ekin yerlari va shahar kengayishi chegarasi, shuningdek yer olish - qoplash balansi. Rasmiy statistika bo‘yicha so‘nggi yillarda yo‘qotish to‘xtatilgan. Shu bilan birga ilmiy tadqiqotlar sifat balansi buzilishi, qoplash uchun yerlar o‘zlashtirilishining ekologik narxi, siyosatlar o‘rtasidagi ziddiyat va hududiy tengsizlik kabi muammolarni ko‘rsatadi. O‘zbekiston, xususan Qarshi atrofi uchun eng foydali saboqlar fazoviy chizish, sifat mezonlarini kiritish va monitoringni masofaviy zondlash bilan mustahkamlashdir | |
| dc.description.abstract | Maqolada Xitoy Xalq Respublikasining jadal urbanizatsiya sharoitida ekin maydonlarini saqlash bo‘yicha siyosati va uning amaliy natijalari tahlil qilinadi. Xitoyning “qizil chiziq”, doimiy asosiy ekin yerlari, “uch chiziq” va yer olish – qoplash balansi mexanizmlari ko‘rib chiqilib, bu tizimning miqdoriy yutuqlari hamda sifat, ekologiya va hududiy tengsizlik bo‘yicha muammolari ko‘rsatiladi | |
| dc.description.sponsorship | Shaharlar kengayishi bilan eng unumdor, odatda shahar atrofida joylashgan ekin yerlari birinchi bo'lib qurilishga tortiladi. Global prognozlarga ko'ra, urbanizatsiya 2030 yilgacha jahon ekin maydonlarining 1,8–2,4 foizini yo'qotishiga olib kelishi, yo'qotilayotgan yerlar esa o'rtacha ekin yerlaridan 1,77 baravar unumdor bo'lishi mumkin (Brend Amour va boshq., 2017). Aholisi katta, urbanizatsiya jadal borgan Xitoy bu muammoga qarshi dunyodagi eng qat'iy davlat boshqaruv tizimlaridan birini yaratdi. Shu bois uning tajribasi urbanizatsiyalashayotgan boshqa mamlakatlar uchun qiziqarli, lekin tanqidiy baholashni ham talab qiladi. Xitoyning ekin yerlarini muhofaza qilish tizimi “qizil chiziq”: Xitoyda ekin yerlari umumiy maydoni 1,8 mlrd mu (taxminan 120 mln ga) dan kam bo‘lmasligi kerak bo‘lgan davlat chegarasi belgilangan va bu talab hukumat ish hisobotlarida muntazam takrorlanadi (2022-yil hukumat ish hisoboti) | |
| dc.identifier.uri | https://dspace.kstu.uz/handle/123456789/4705 | |
| dc.language.iso | other | |
| dc.publisher | RESPUBLIKA ILMIY-AMALIY ANJUMANI MATERIALLARI TO‘PLAMI | |
| dc.subject | urbanizatsiya | |
| dc.subject | ekin yerlari | |
| dc.subject | doimiy asosiy ekin yerlari | |
| dc.subject | “qizil chiziq” | |
| dc.subject | yer olish–qoplash balansi | |
| dc.subject | yer tuzish | |
| dc.title | JADAL URBANIZATSIYA SHAROITIDA EKIN MAYDONLARINI SAQLASH MUAMMOLARI: XITOY TAJRIBASI |