Норчаев Даврон РустамовичЧоршанбиев Равшан Хушмуродович2025-12-102025-12-1020222181-9637https://dspace.kstu.uz/xmlui/handle/123456789/4353Мақолада сабзи ковлагич эле- ватори йўналтиргичининг параметрларини асослаш бўйича назарий тадқиқот натижалари келтирилган ҳамда муаммонинг илмий-техник ечими бўйича тадқиқот йўналиши белгиланган. Изланишлар шуни кўрсатадики, тупроқ-иқлим шароитининг ўзгарувчанлиги сабабли сабзини ковлагичлар билан йиғиштиришда илдизмева- ларнинг тупроқдан ажралиши қийинлашади, элак- ланиш жараёни мураккаблашади ва натижада машинанинг ортиқча юкланиши содир бўлади. Ушбу муаммони ҳал қилишда илдизмевали туп- роқ массаси элеватор юзаси бўйлаб маълум бурчакда силжитилиши талаб этилади. Бун- дан ташқари, агротехник талаб бўйича элева- тордан тушган илдизмевалар ер юзасига 80 см гача кенгликда ташлаб кетилиши зарур. Юқо- ридаги талабларни бажариш мақсадида сабзи ковлагич элеваторига йўналтиргич ўрнатилди. Тадқиқотнинг мақсади элакланадиган масса- ни элеватор кенглиги бўйича маълум бурчакда йўналтириб, илдизмеваларни энг кам зарарла- ган ҳолда, тўлиқ элакланиши ва уларнинг ер юзасига белгиланган кенгликда ташлаб кетили- шини таъминлайдиган сабзи ковлагич элевато- ри йўналтиргичининг параметрларини асослаш- дир. Сабзи ковлагич элеватори йўналтиргичи- нинг геометрик ва кинематик параметрлари ўрганиб чиқилди. Йўналтиргичнинг конструк- тив параметрлари ва унинг кинематик кўрсат- кичлари назарий жиҳатдан асосланди. Сабзи ковлагич элеватори йўналтиргичининг қуйидаги рационал параметрлари аниқланди: bй = 20 см, αй = 28-300, Lй = 40-42 см, Vс = 0,6 м/с, Snk = 230- 236 см. Сабзи ковлагич элеваторининг элаклаш сифатини янада ошириш учун йўналтиргични биринчи элеваторнинг охирига ўрнатиш ва ик- кинчи элеватор энини 90 см гача қисқартириш орқали тадқиқотларни давом эттириш белги- лаб олиндиotherсабзи, ковлагич, элеватор, йўналтиргич, узунлик, тезлик, ишқаланиш, бур- чак, ўлчам.Article